De term ‘Avatar’ roept beelden op van goddelijke verschijningen en incarnaties, maar de betekenis ervan reikt dieper dan louter religieuze context. De oorsprong van het woord ligt in het Sanskriet, waar het ‘avatâra’ betekent, afgeleid van ‘ava’ (neer) en ‘t.rî’ (oversteken, doorgaan), en dus ‘neerdalen’ of ‘neergaan’ impliceert. Dit verwijst naar de neerdaling van een hemelse energie of een complex van energieën om een menselijk wezen te overschaduwen en te verlichten. Dit proces vereist echter een specifiek menselijk wezen, één die karmisch geen directe schakel bezit tussen de goddelijke entiteit en het stoffelijk lichaam. Een ‘tussennatuur’ of ziel is noodzakelijk als kanaal voor deze energie.
De Drie Elementen van een Avatâra
Volgens de beschrijvingen is een Avatâra niet simpelweg een goddelijke manifestatie, maar een samensmelting van drie essentiële elementen. Ten eerste is er de inspirerende godheid zelf, de bron van de energie. Ten tweede is er een hoog ontwikkelde tussennatuur of ziel, die als een leeninstrument fungeert, het kanaal vormend voor de goddelijke inspiratie. Ten slotte is er het zuivere, reine, stoffelijke lichaam, de fysieke verschijningsvorm. Deze combinatie maakt de Avatâra tot een uniek wezen, in staat om een diepgaande impact te hebben op de wereld.
De essentie van de Avatâra ligt in het inspireren, het geven van inzicht en het in contact brengen met de eigen spirituele kern. De overtuiging dat ieder mens een kind van de Zon is, en tegelijkertijd uniek en verbonden met het geheel, is hierin centraal. Dit sluit aan bij de Maya-uitdrukking “In lak’ech”, wat “Ik ben jij en jij bent een ander ik” betekent, en de Avatar-uitspraak “Ik zie jou”.
Avatar in de Context van Tijd en Illusie
Het begrip ‘Avatar’ is nauw verbonden met de perceptie van tijd en de aard van de werkelijkheid. Het woord ‘Maya’ in het Sanskriet betekent ‘meten’ en ‘vormen’, en verwijst naar de Maya-meesters van de tijd en de illusie. Sanskriet zelf, een oertaal die mogelijk zo’n 5200 jaar geleden ontstond, wordt beschouwd als een taal van volmaaktheid en samenstelling. De Avatar kan worden gezien als een lichtwezen dat neerdaalt in de aardse sfeer om ons te overschaduwen met licht, ons wakker te maken uit de sluier van illusie en ons te herinneren aan onze kosmische oorsprong.
De kosmische wet, “Zo boven, zo beneden, zo binnen, zo buiten”, benadrukt de onderlinge verbondenheid van alle niveaus van het bestaan. Dit principe is direct van toepassing op het concept van de Avatar, die als een brug fungeert tussen de hemelse en aardse sferen.
De Hagedis als Symbool van Transformatie
Een interessant aspect van de Avatar-symboliek is de rol van de hagedis. In de overlevering van ‘Itzamná’, een figuur die ‘Huis van de Hagedis’ betekent, bracht de hagedis het licht terug naar de wereld en had de kracht om de doden weer tot leven te wekken. De hagedis wordt ook geassocieerd met dromen, wat gezien kan worden als een reis naar binnen, naar het hart en de kern van het zelf. Het pad van de Avatar is er dan ook een van regeneratie, van het transformeren van dood in leven, van ontwaken uit de droom van de werkelijkheid naar het bewustzijn van het kosmische geheel.
Avatar en de Moderne Spirituele Zoektocht
De zoektocht naar spiritualiteit kent vele vormen en uitingen, en de grenzen van wat onder spiritualiteit valt zijn vaak vaag. Stromingen zoals het Rozenkruis, Avatar-trainingen, Landmark-bijeenkomsten, vrijmetselarij, mindfulness-coaching en astrologie vallen allemaal binnen dit brede spectrum. Vaak is er sprake van een afgeleide, semi-religieuze component, met rituelen, ceremonies en ‘meesters’, maar de termen ‘kerk’ en ‘geloof’ worden vaak vermeden. De kern van deze zoektocht blijft echter het vinden van goddelijk contact, zingeving en het herstellen van de verbinding met de natuur en het universum.
Avatar-trainingen en de Opkomst van ‘Wizards’
Recentelijk heeft de Avatar-beweging in Nederland aandacht getrokken, met name door de aanwezigheid van ‘Wizards’ op hoge posities binnen het openbaar bestuur en het onderwijs. De oprichter van Avatar, een voormalig lid van Scientology, beschrijft de aanpak als een mix van psychologie, yoga, taoïsme, toegepaste religieuze filosofie, boeddhisme en andere geloofssystemen. De trainingen leiden deelnemers op tot het niveau van ‘Wizard’, waarbij het tweede opleidingsniveau een ‘buitenzintuigelijk perceptiekanaal’ naar het fysieke universum zou openen.
Wizards worden beschreven als missionarissen die ‘Het licht’ gezien hebben en bovennatuurlijke of magische gaven bezitten. Er wordt tevens melding gemaakt van het ‘uitdrijven van zielen van overledenen’, zogenaamde entiteiten. De vraag die hierbij opkomt is of dergelijke stromingen en opleidingen een concrete, positieve bijdrage leveren aan het functioneren van organisaties, of juist een gevaar vormen door sektevorming en schadelijke praktijken. Rapporten suggereren dat de ‘Wizards’ in de praktijk niet altijd de bovennatuurlijke kwaliteiten vertonen die van hen verwacht worden.
De Noodzaak van Zelfonderzoek en Discernment
De beschrijvingen van de Avatar-beweging roepen vragen op over de aard van spirituele autoriteit en de verantwoordelijkheid van individuen in hun zoektocht naar zingeving. De nadruk op ‘Het licht’ en ‘bovennatuurlijke gaven’ kan leiden tot een blinde acceptatie van dogma's en een verlies van kritisch denken. Het is essentieel om zelf onderzoek te doen, vragen te stellen en te vertrouwen op de eigen innerlijke wijsheid.
De woorden van Boeddha, zoals geciteerd in de context, zijn hierbij relevant: “Geloof nooit iets wat een ander gelooft of zegt, geloof enkel wat jij zelf als waar ervaart.” Dit benadrukt het belang van persoonlijke ervaring en het vermogen om zelf te onderscheiden wat waar is en wat niet.
De Avatar als Spiegel van het Zelf
Uiteindelijk kan de Avatar worden gezien als een spiegel van het zelf. De neerdaling van het licht, de transformatie van dood in leven, de verbinding met het kosmische geheel – dit zijn allemaal processen die zich ook binnenin ons afspelen. De Avatar-archetype herinnert ons aan ons potentieel om ons eigen licht te ontdekken, onze eigen innerlijke wijsheid te activeren en onze eigen unieke bijdrage te leveren aan de wereld.
De oproep om “de Avatar te zijn” is dan ook niet een oproep om een externe autoriteit te volgen, maar een uitnodiging om de verantwoordelijkheid te nemen voor ons eigen spirituele pad en om de krachten van transformatie en vernieuwing in ons eigen leven te ontketenen.
Conclusie
Het concept van de Avatar, geworteld in het Sanskriet en verweven met symboliek uit verschillende culturen, biedt een diepgaande reflectie op de aard van bewustzijn, de zoektocht naar zingeving en het potentieel voor spirituele transformatie. De Avatâra, als manifestatie van goddelijke energie in menselijke vorm, herinnert ons aan onze kosmische oorsprong en onze verbinding met het geheel. Hoewel moderne interpretaties en trainingen vragen oproepen over autoriteit en discernement, blijft de kernboodschap van de Avatar relevant: de oproep om ons eigen licht te ontdekken en de verantwoordelijkheid te nemen voor ons eigen spirituele pad.