Trauma, en met name ontwikkelingsgerelateerd trauma, kan diepgaande effecten hebben op het fysieke en emotionele welzijn. Uit gesprekken tussen Debbie Bernasco en Melanie Hendriks blijkt dat onverwerkte emoties en een gebrek aan liefde, in het bijzonder in de vroege levensfase, zich kunnen manifesteren in diverse fysieke klachten en verslavingen. Dit artikel onderzoekt de verbanden tussen trauma, bonding, de energiehuishouding van het lichaam en de mogelijke impact op de gezondheid van vrouwen, gebaseerd op de besproken inzichten.
Trauma en de Vastzittende Energie
Melanie Hendriks definieert trauma als een gebeurtenis waarbij de emoties niet volledig verwerkt kunnen worden, waardoor energie vast komt te zitten in het systeem. Dit kan zich uiten in zowel acute als subtiele vormen. Soms is het trauma bewust herinnerd, maar het kan ook verborgen blijven, omdat het te overweldigend was voor het systeem om te onthouden. Het lichaam bewaart echter de geschiedenis van deze ervaringen, zelfs als de geest ze niet volledig kan bevatten. Bernasco bevestigt dit door te stellen dat het lichaam een ‘lichaamsgeschiedenis’ heeft en dat verwerking op fysiek niveau essentieel is, zelfs nadat de geest een gebeurtenis al heeft proberen te verwerken.
De vastzittende energie blokkeert de energiestroom en kan leiden tot ziekte. Dit benadrukt het belang van het herkennen en verwerken van trauma, niet alleen op mentaal niveau, maar ook op lichamelijk niveau.
De Rol van Bonding en de Moederwond
Een belangrijk aspect van ontwikkelingsgerelateerd trauma is de kwaliteit van de bonding met de moeder. Een gebrek aan liefde en een slechte hechting kunnen een diepe leegte in een persoon creëren, die vervolgens geprobeerd wordt te vullen met diverse middelen, zoals eten, drinken, drugs of sociale media. Dit patroon wordt gekenmerkt door een schaarstemindset en een gevoel van tekort.
Hendriks introduceert het concept van de ‘moederwond’, wat verwijst naar de impact van een problematische relatie met de moeder op de gezondheid en het welzijn. Deze wond kan zich manifesteren in diverse fysieke klachten, met name in de as van de schildklier, borsten, baarmoeder en het hart. Dit verband wordt verklaard door de loop van de ‘runmaai’, een bijzondere meridiaan die ontstaat direct na de conceptie en langs deze organen loopt. Deze meridiaan wordt ook wel de ‘meridiaan van bonding’ genoemd, wat de cruciale rol van de vroege moeder-kind relatie onderstreept.
De Baarmoeder als Opslagplaats van Trauma
Het trauma van afwijzing, met name in de baarmoeder, kan een doorlopend patroon vormen dat van moeder op dochter wordt overgedragen. De baarmoeder wordt gezien als een opslagplaats van deze ervaringen, waardoor de creatieve en seksuele energie geblokkeerd kan raken. Dit kan leiden tot problemen met de schildklier, borsten, baarmoeder en het hart, zoals eerder genoemd.
De gesprekken benadrukken de complexiteit van de emoties rondom onverwachte zwangerschappen. Vrouwen kunnen worstelen met paniek, pijn, eenzaamheid, angst en afwijzing, zowel van de biologische vader als van hun eigen ouders. De beslissing om het kind te houden of ter adoptie af te staan is een emotioneel proces met veel ongemak en tranen. De steun van familie en vrienden is hierbij van doorslaggevende betekenis.
Het Ventrale Vagale Systeem en Veiligheid
Een ander aspect dat relevant is voor traumaverwerking is het functioneren van het zenuwstelsel. Volgens de theorie die wordt besproken, is het zenuwstelsel onderverdeeld in drie systemen: het dorsale systeem (bevriezen), het sympathische systeem (vechten of vluchten) en het ventrale vagale systeem (sociaal engagement en communicatie). Het ventrale vagale systeem is het meest recent geëvolueerde systeem en is verantwoordelijk voor het gevoel van veiligheid en verbinding.
Het activeren van de nervus vagus, een belangrijke zenuw die deel uitmaakt van het ventrale vagale systeem, kan helpen om de connectie en veiligheid van deze staat te bereiken. Dit kan bijdragen aan het verwerken van trauma en het herstellen van de energiestroom.
Bewustzijn, Identiteit en Spiritualiteit
Het bereiken van een dieper begrip van zichzelf en het verwerken van trauma kan worden ondersteund door het verkennen van bewustzijn en spiritualiteit. Duindam stelt dat spiritualiteit het vinden van je diepste identiteit is, terwijl psychologie zich richt op het ontwikkelen van de beste versie van jezelf. Hij beschrijft spiritualiteit ook als ‘levenskunst’.
Duindam benadrukt het belang van het onderscheid tussen het geconditioneerde bewustzijn (gedachten, opinies, overtuigingen) en het ongeconditioneerde bewustzijn (je persoonlijke mystieke binnenkant). Door contact te maken met dit ongeconditioneerde bewustzijn, door middel van stilte en gefocuste aandacht, kan men een dieper gevoel van identiteit en verbinding ervaren.
Hij introduceert de term ‘Perennial Philosophy’ ofwel ‘Eeuwige Filosofie’, die de gemeenschappelijke mystieke kern van de meeste religies benadrukt. Dit suggereert dat er een universele bron van wijsheid en inzicht is die toegankelijk is voor iedereen, ongeacht hun religieuze overtuiging.
De Integratie van Psychologie en Spiritualiteit
Duindam pleit voor een integratie van psychologie en spiritualiteit. Hij stelt dat de psychologie zich kan laten inspireren door de natuurwetenschappen en de geesteswetenschappen, maar ook door mystiek. Deze benadering kan leiden tot een holistisch begrip van de menselijke ervaring en een effectievere aanpak van persoonlijke groei en genezing.
De Impact van Sociale Context
De gesprekken benadrukken ook de invloed van de sociale context op de ervaring van trauma en de verwerking ervan. De reacties van de omgeving op een onverwachte zwangerschap kunnen bijvoorbeeld een grote impact hebben op het welzijn van de moeder. Onverbloemde meningen en onbegrip kunnen pijn veroorzaken en de verwerking bemoeilijken. De steun van familie en vrienden is echter cruciaal voor het herstel en het opnieuw op de rails krijgen van het leven.
Conclusie
De besproken inzichten benadrukken de complexe relatie tussen trauma, bonding, de energiehuishouding van het lichaam en het welzijn van vrouwen. Een gebrek aan liefde en een slechte hechting in de vroege levensfase kunnen diepe wonden achterlaten die zich manifesteren in diverse fysieke en emotionele klachten. Het verwerken van trauma, het activeren van het ventrale vagale systeem en het verkennen van bewustzijn en spiritualiteit kunnen bijdragen aan genezing en persoonlijke groei. De steun van de sociale omgeving is hierbij van onschatbare waarde. Het erkennen van de ‘lichaamsgeschiedenis’ en het integreren van psychologische en spirituele benaderingen zijn essentieel voor een holistisch begrip van het menselijk welzijn.
Bronnen
- Debbie Bernasco & Melanie Hendriks, Podcast EP 112: Interview Melanie Hendriks onverwerkt trauma en ziektes. https://www.debbiebernasco.nl/podcast-ep-112-interview-melanie-hendriks-onverwerkt-trauma-en-ziekten/
- Mijnsociaalwerk.nl, Magazine artikelen. https://www.mijnsociaalwerk.nl/magazine-artikelen/boeken-12/