Het Enneagram Professional Training Program (EPTP) is een wereldwijd erkend en gerespecteerd opleidingsprogramma dat zich richt op het professioneel toepassen van het enneagram in begeleidingscontexten. Het programma biedt een unieke kans om zowel persoonlijk als professioneel te groeien, door het enneagram te leren inzetten als krachtig instrument voor zelfinzicht en persoonlijke ontwikkeling. In dit artikel verkennen we de fundamenten van het EPTP, de Nederlandse implementatie, de inhoud en structuren van de opleiding, en de bijdrage van het enneagram aan het proces van zelfkennis en begeleiding.
Wat is het Enneagram?
Het enneagram is een systematisch model dat negen verschillende persoonlijkheidstypen beschrijft, op basis van hoe mensen voelen, denken en handelen. Elk type wordt gekenmerkt door een uniek set van motivaties, patronen, belemmeringen en innerlijke krachten. Het model helpt mensen om hun automatische gedrag, reacties en innerlijke mechanismen te begrijpen, waardoor bewust keuzes kunnen worden gemaakt in het dagelijks leven.
Het enneagram biedt een dieper inzicht in persoonlijke patronen en biedt een richting voor groei, vooral in tijden van stress of uitdagingen. Het is niet zozeer een typologische test als wel een proces van introspectie en verandering. Het model komt oorspronkelijk uit de mystieke Joodse traditie en heeft overeenkomsten met de levensboom uit de kabbala.
Het Enneagram Professional Training Program (EPTP)
Het EPTP is een opleiding die professionals begeleidt bij het verantwoord en effectief toepassen van het enneagram in begeleiding en coaching. Het programma is ontwikkeld in samenwerking met Helen Palmer en Enneagram Worldwide en wordt wereldwijd gegeven via erkende enneagram scholen. In Nederland is Enneagram Nederland één van de drie scholen die gecertificeerd is door de International Enneagram Association (IEA), de enige wereldwijd erkende beroepsvereniging van enneagram scholen en professionals.
Het EPTP is ontworpen om een brede basis te bieden in het begrijpen en toepassen van het enneagram, inclusief een diepere kennis van de negen typen, hun patronen, motivaties en groeimogelijkheden. Bovendien legt het programma de nadruk op ethiek, professionaliteit en de praktische toepassing in een begeleidingscontext.
Nederlandse implementatie van het EPTP
In Nederland is het EPTP geïntroduceerd door Jeanette van Stijn, die sinds 1999 gecertificeerd Enneagram Teacher is en al jaren samenwerkt met Enneagram Worldwide. Jeanette heeft een centrale rol gespeeld in het introduceren van het programma in Europa en werkte jarenlang als supervisor, trainer en examinator voor het EPTP. Tot 2014 was zij de enige in Europa die het programma kon geven en certificeren.
Enneagram Nederland is verantwoordelijk voor het organiseren van de opleidingen en zorgt ervoor dat het EPTP conform de wereldwijde standaarden wordt aangeboden. De opleidingen zijn geaccrediteerd door de IEA, wat betekent dat ze het hoge kwaliteitsniveau en ethische richtlijnen van de beroepsvereniging volgen.
Opleidingen en programma’s in Nederland
Verschillende instellingen in Nederland bieden het EPTP of gerelateerde opleidingen aan, zoals de Jaaropleiding tot Enneagramcoach door Reflect-LCI en de opleidingen van Van Kempen Impuls. Deze opleidingen zijn gericht op professionals met een HBO- of MBO-achtergrond in coaching, therapeutische begeleiding of andere zorggerelateerde beroepen.
Jaaropleiding tot Enneagramcoach (Reflect-LCI)
Reflect-LCI biedt een jaaropleiding aan die bestaat uit 5 modules, waarin deelnemers de essentiële kennis en vaardigheden opdoen om het enneagram te gebruiken in coaching en begeleiding. De modules zijn gericht op:
- Een inleiding in de negen typen en hun karakteristieken
- Een diepere verkenning van het eigen type
- Het toepassen van het enneagram in coaching en begeleiding
- Het afnemen van een type-interview
- Intervisie en professionele ontwikkeling
De opleiding is intensief en eist een tijdsinvestering van ongeveer 100 uur bovenop de contacturen. Deelnemers krijgen toegang tot een online leerplatform met theorie, opdrachten en leermateriaal. De opleiding wordt begeleid door ervaren trainers en wordt afgewerkt met een certificaat.
Nederlandse Opleiding tot Enneagramcoach (N.O.T.E.)
De Nederlandse Opleiding tot Enneagramcoach (N.O.T.E.) is een vernieuwde versie van een oudere opleiding die gericht is op professionals met ervaring in coaching of begeleiding. De opleiding is ontworpen om te voldoen aan de behoeften van zowel coach als cliënt. Het biedt een intensieve, persoonlijke begeleiding in kleine groepen van maximaal 6 deelnemers, wat de kwaliteit en aandacht per individu verhoogt.
De inhoud van de opleiding omvat de kernprincipes van het enneagram, het afnemen van een type-interview, en het toepassen van het model in coachingsgesprekken. De begeleiding wordt verzorgd door Renske van Berkel, een ervaren enneagramcoach en trainer.
De opleiding duurt in totaal 10 dagdelen en is bedoeld voor professionals met HBO-ervaring en kennis van het enneagram. Na afloop van de opleiding kunnen deelnemers zich aansluiten bij het Platform van Enneagram Professionals (PEP), een netwerk voor gecertificeerde enneagram professionals.
De rol van het enneagram in begeleiding en coaching
Het enneagram is een krachtig instrument voor begeleiders en coaches, omdat het hen in staat stelt om zich bewust te richten op de unieke dynamiek van elke cliënt. Het model biedt inzicht in de onderliggende motieven, patronen en groeimogelijkheden van de cliënt, waardoor het coachingproces versterkt kan worden.
Een coach die deskundig met het enneagram werkt, helpt de cliënt om authenticiteit te ontdekken en effectief te worden in zijn of haar dagelijks leven. Het enneagram geeft een visie op de eigen patronen en het verband tussen die patronen en de uitdagingen in het leven. Dit leidt tot een versnelling en verdieping van het coachingsproces, omdat de cliënt zich bewust wordt van de invloed van zijn of haar automatische gedragingen.
Het afnemen van een type-interview is een essentiële vaardigheid in het EPTP. Dit interview helpt de cliënt om zijn of haar dominante enneagramtype te herkennen en te begrijpen hoe dat type werkt in de praktijk. Het interview is een verantwoord en ethisch proces dat gebeurt in overeenstemming met de internationale code voor het werken met het enneagram.
De ethiek van het werken met het enneagram
Een belangrijk aspect van het EPTP is de nadruk op ethiek en professionaliteit. Het gebruik van het enneagram in coaching en begeleiding vereist een verantwoorde en ethische aanpak, omdat het model zich richt op het verwerken van persoonlijke patronen en innerlijke krachten. Het is van belang dat professionals zich richten op het begeleiden van de cliënt, zonder eigen vooroordelen of oordeel te projecteren.
Het EPTP legt de nadruk op het naleven van een internationale code van ethiek, die door de IEA is vastgelegd. Deze code bevat richtlijnen voor het verantwoord toepassen van het enneagram in een professionele context en benadrukt het belang van eerlijkheid, respect, vertrouwelijkheid en het vermijden van misbruik.
De invloed van het enneagram op persoonlijke groei
Onder het proces van persoonlijke groei met het enneagram ligt een sterke nadruk op het herkennen van automatische patronen en het bewust kiezen van alternatieve reacties. Het enneagram helpt mensen om te stoppen met het herhalen van oude patronen en in te zien hoe die patronen zijn ontstaan. Vaak zijn deze patronen ontstaan als gevolg van verdedigingsmechanismen die zich ontwikkelden in reactie op pijnlijke of teleurstellende ervaringen in het leven.
Het enneagram biedt een unieke kans om deze patronen te doorgronden en bewuste keuzes te maken in het huidige leven. Het model benadrukt de waarde van het helen van zowel de ziel als de wereld, wat een centrale opdracht is in Joodse mystieke traditie. Hierdoor heeft het enneagram ook een spirituele dimensie, die het bruikbaar maakt voor spiritual seekers en mensen die op zoek zijn naar dieper inzicht in zichzelf en hun rol in de wereld.
Conclusie
Het Enneagram Professional Training Program is een waardevolle opleiding voor professionals die het enneagram willen toepassen in coaching en begeleiding. Het biedt een unieke combinatie van theoretisch inzicht, praktische vaardigheden en ethisch kader. Door het programma te volgen, kunnen professionals niet alleen hun eigen groeiproces versterken, maar ook de groei van hun cliënten ondersteunen.
Het enneagram is meer dan een typologisch model; het is een proces van introspectie en verandering dat mensen helpt om bewust keuzes te maken en hun eigen potentie te ontdekken. In het EPTP wordt deze krachtige methode verder ontwikkeld en verantwoord toegepast in een professionele context.
Voor wie op zoek is naar een dieper begrip van zichzelf, andere mensen en de innerlijke krachten die in ons werk doen, is het enneagram een waardevolle leidraad. Het EPTP biedt de kans om deze leidraad te volgen, in een omgeving van ondersteuning, samenwerking en groei.