Reik Groningen: Expertise in LVB-zorg en samenwerking tussen zorg en onderwijs

Reik Groningen is een expertisecentrum dat gespecialiseerd is in de behandeling en begeleiding van mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB). De organisatie is ontstaan uit de fusie van drie expertisecentra: Driever’s Dale, Tjallingahiem en onderdelen van Talant. De fusie leidde tot een brede organisatie die levensloopbestendige LVB-zorg biedt in het noorden van Nederland, namelijk in Friesland en Groningen. Met ongeveer duizend cliënten en ruim zeshonderd medewerkers is Reik een belangrijke speler in de zorgsector, met als doel om mensen met LVB van jong tot oud te ondersteunen en te behandelen.

Expertisecentrum en samenwerking

Reik is een expertisecentrum dat gespecialiseerd is in zorg voor mensen met een licht verstandelijke beperking. De organisatie biedt zowel ambulante als poliklinische behandelingen aan, en werkt intensief samen met de eerstelijnszorg en het onderwijs. Een vloeiend verloop van zorg is belangrijk, omdat uit de praktijk blijkt dat 30 tot 40 procent van de LVB-jongeren in hun volwassen leven nog steeds begeleiding en ondersteuning nodig heeft. Tot nu toe kregen jeugd en volwassenen met LVB vaak hun zorg op verschillende plekken, waardoor er een herstel van de samenwerking is geweest binnen de nieuwe LVB-organisatie.

De organisatie heeft zich gericht op een integrale benadering van zorg, waarbij alles draait om samenhang in het sociale domein en waarin gemeenten een spilfunctie vervullen. Reik staat ook voor samenwerking tussen (jeugd)zorg, passend onderwijs en arbeid. De benadering van Reik is gebaseerd op de krachten van mensen, waarbij met de juiste ondersteuning meer bereikt kan worden dan je denkt. Daarnaast heeft de organisatie een sterke focus op innovatie en onderzoek, met als doel het verder verbeteren van diagnostiek, behandelingen, specialistische hulpvormen en zorgprogramma’s.

Actieve samenwerking met andere organisaties

Reik werkt samen met een aantal andere organisaties, waaronder de Vereniging van Orthopedagogische Behandelcentra (VOBC), JeugdFACT Friesland, JeugdFACT Groningen, Spoed voor Jeugd Friesland en Groningen, Consortium hoog specialistische jeugdzorg, Woodbrookers, Associatie voor Jeugd, Nederlands JeugdInstituut (NJI), Noordelijk Platform GehandicaptenZorg (NPGZ), en Korte Ambulante Ondersteuning Friesland (KAO Friesland). Deze samenwerking bevordert de samenwerking in de zorgketen en het delen van kennis. Bovendien wordt er veel dialoog gevoerd met verwijzers, zoals gemeenten en gecertificeerde instellingen.

Reik heeft ook samengewerkt met Jonx, een ggz-instelling, en heeft samen met deze organisatie een orthopsychiatrische jeugdpoli genaamd Timp opgericht in de provincie Groningen. Deze poli richt zich op jongeren met een licht verstandelijke beperking die psychische problemen hebben, en zorgt voor een betere afstemming tussen reguliere behandelingen en de specifieke behoeften van deze jongeren.

Kwaliteit en evaluatie

Reik heeft een sterke focus op kwaliteit en verbetering van de zorg. De organisatie houdt zich bezig met het evalueren van het “Goede Gesprek”, waarin met cliënten, familie, medewerkers en vrijwilligers wordt gesproken over wat goed gaat en wat beter kan. Hierbij worden gezamenlijke afspraken gemaakt over verbeteringen, die vervolgens worden gebruikt voor de ontwikkeling van het jaarplan. Daarnaast worden er teamreflecties gehouden, waarbij de kwaliteit van de relatie tussen cliënt en medewerkers, de borging van veiligheid, en wat het team nodig heeft om zijn werk goed te kunnen doen, besproken.

De kwaliteit van de zorg wordt ook geëvalueerd door externe audits. Zo is de jaarlijkse externe ISO-audit 9001 met thema “Continu Verbeteren” uitgevoerd door DNV (Der Norske Veritas). Hierbij werd vastgesteld dat Reik goed samenwerkt en van elkaar leert, met veel aandacht voor persoonlijke wensen van de cliënten. Er is echter ook aandacht voor het verbeteren van het zichtbaar maken van hetgeen dat wordt geleerd van fouten, en het gebruik van gesignaleerde risico’s om de kwaliteit van zorg te verbeteren. Het plan van aanpak is opgesteld en goedgekeurd door de instantie die het certificaat afgeeft.

Meldingen en ongewenste gebeurtenissen

Reik houdt rekening met ongewenste gebeurtenissen, waarbij alle medewerkers worden aangemoedigd om dergelijke gebeurtenissen te melden. De gebeurtenissen worden besproken op locatie, en er wordt elke vier maanden een rapport gemaakt voor heel Reik. In enkele gevallen wordt een intern onderzoek uitgevoerd bij incidenten waarbij sprake is van schade en/of letsel. Bij een intern onderzoek kijken onafhankelijke onderzoekers naar wat er is gebeurd en hoe dit in het vervolg voorkomen kan worden.

De cijfers van 2019 laten zien dat er in totaal 1393 registraties zijn gedaan. Wat opvalt is dat het aantal agressiemeldingen relatief hoog is, waarvan meer dan de helft verbale agressie is. Ook is er een lichte stijging van het aantal medicatiefouten t.o.v. 2018, en is het aantal meldingen middelengebruik t.o.v. 2018 gestegen met ruim 3,5 procent. Het aantal meldingen weglopen is echter gedaald met 10 procent.

Innovatie en onderzoek

Reik investeert in innovatie en wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van bestaande en nieuwe behandelmethoden. Hierbij staat de effectiviteit van de plegerbehandeling centraal, die gericht is op het stoppen van seksueel grensoverschrijdend gedrag bij jongeren met een licht verstandelijke beperking. De plegerbehandeling wordt uitgevoerd door een kernteam van therapeuten en een netwerkcoach, die samenwerkt met de jongere, zijn ouders en reclassering. De effectiviteit van de plegerbehandeling is onbekend, maar door jongeren te interviewen die in het afgelopen jaar de plegerbehandeling hebben ontvangen, hopen ze inzicht te geven in de effecten van de plegerbehandeling en de factoren die hier al dan niet aan bijdragen.

Samenwerking met andere instellingen

Reik heeft een sterke band met andere instellingen, waaronder Alliade, een zorggroep die onder meer actief is in de behandeling en begeleiding van mensen met een licht verstandelijke beperking. De organisatie werkt ook met onderwijsinstellingen samen, zodat de jongeren in het onderwijs beter op hun niveau kunnen worden ondersteund. Daarnaast heeft Reik een vestiging geopend aan Laan Corpus den Hoorn, waar trainingen, ambulante hulpverlening en therapieën worden aangeboden.

Conclusie

Reik Groningen is een expertisecentrum dat gespecialiseerd is in de behandeling en begeleiding van mensen met een licht verstandelijke beperking. De organisatie biedt levensloopbestendige zorg aan van jong tot oud, en werkt intensief samen met de eerstelijnszorg en het onderwijs. De focus ligt op innovatie, onderzoek, samenwerking en kwaliteitsverbetering. Door actieve samenwerking met andere organisaties, zoals Jonx en Alliade, wordt er voor gezorgd dat jongeren met LVB de juiste ondersteuning en behandeling krijgen. Reik blijft investeren in kennis en kunde van medewerkers, en werkt aan een betere afstemming tussen zorg, onderwijs en arbeid.