Btw-tarief Reiki-behandelingen: wat betekent dit voor de praktijk?

De discussie rond de btw-plichtigheid van Reiki-behandelingen is in de afgelopen jaren aanzet geweest tot veel relevante juridische besprekingen. De koppeling tussen de fiscale positie van alternatieve behandelingen en hun kwaliteit, zoals geïdentificeerd in de wetgeving en juridische uitspraken, is een centraal punt geweest. De praktijk van Reiki, een vorm van energetische behandeling, is hierin een van de veelzeggende voorbeelden geweest. In dit artikel wordt ingegaan op de fiscale situatie van Reiki-behandelingen, de toepassing van btw-vrijstellingen en de invloed van de wetgeving op de praktijk van zorgverleners die Reiki aanbieden.

Btw-vrijstelling en de kwaliteit van behandelingen

In de periode voor 2013 leek de fiscale positie van alternatieve genezers overzichtelijk. Zorgverleners met een BIG-inschrijving waren vrijgesteld, zelfs als zij methoden in praktijk brachten, die geen deel uitmaakten van hun reguliere opleiding. Niet BIG-geregistreerden als magnetiseurs, klassiek homeopaten, reiki-meesters en osteopaten betaalden het hoge btw-tarief van 19 procent. Volgens de wet op de omzetbelasting geldt de btw-vrijstelling namelijk vanaf 2013 niet meer ‘…als die zorg wordt verleend door beroepsbeoefenaren die wel een in of bij de Wet BIG geregelde beroepsopleiding hebben voltooid, maar zorg verlenen op basis van een aanvullende opleiding die niet BIG-gereguleerd is.’

In meerdere gevallen is gebleken dat de kwaliteit van behandelingen die door niet-BIG-geregistreerde zorgverleners worden aangeboden, gelijkwaardig wordt geacht aan die van BIG-geregistreerde zorgverleners. Zo stelde de Hoge Raad in 2008 een magnetiseur vrij van btw-betaling, omdat de behandelingen gelijkwaardig werden geacht aan die van psychologen. Ook de behandelingen van een gestalttherapeut, die geen BIG-inschrijving had, werden als gelijkwaardig beschouwd aan die van psychologen.

Btw-plichtigheid van Reiki-behandelingen

Bij de praktijk van Reiki is de fiscale positie niet altijd duidelijk geweest. In een aantal gevallen is gebleken dat een therapeut zonder BIG-inschrijving, die Reiki toepast, een btw-plichtigheid kan hebben. De Belastingdienst en de rechter hebben bepaald dat de kwaliteit van de behandelingen moet worden geëvalueerd, en dat het van belang is of de therapeut over de juiste opleidingen beschikt. Zo stelde het gerechtshof vast dat een niet-BIG-geregistreerde therapeut, die Reiki toepast, geen btw-vrijstelling mag genieten als de kwaliteit van de behandelingen niet gelijkwaardig is aan die van BIG-geregistreerde zorgverleners.

Een voorbeeld hiervan is de situatie van een magnetiseur die in 2013 vrijgesteld werd van btw-betaling. In dit geval werd gebleken dat haar behandelingen, bestaande uit magnetiseren en ‘psychotherapie’, gelijkwaardig moesten worden geacht aan die van psychologen en psychiaters. In dit geval was de kwaliteit van de behandelingen dus voldoende om de btw-vrijstelling te rechtvaardigen.

Tarieven en btw-tarief

De tarieven voor Reiki-behandelingen variëren afhankelijk van de duur en de aard van de behandeling. In de bronnen is duidelijk te zien dat de tarieven exclusief btw zijn en dat het tarief per behandeling kan variëren. Zo is de prijs van een reguliere Reiki-behandeling in de regel €65,00 (BTW vrij). Voor een kortere stoelbehandeling is het tarief €40,00, en voor behandelingen op afstand is het €35,00. Deze tarieven zijn in veel gevallen aangevuld met korting op basis van strippenkaarten.

Voor een cursus Reiki is het tarief ook duidelijk aangegeven. Zo is de cursus Reiki 1 (2 dagen) €205,00 (BTW vrij), Reiki 2 (1 dag + terugkommiddag) €195,00 (BTW vrij). Een cursus Reiki 3a kost €195,00 (BTW vrij), terwijl een mastergraad (Reiki 3B) op aanvraag is.

Invloed van de wetgeving op de praktijk

De wetgeving heeft een grote invloed op de praktijk van zorgverleners die Reiki aanbieden. De Belastingdienst heeft in meerdere gevallen bepaald dat de btw-plichtigheid van Reiki-behandelingen afhangt van de kwaliteit van de behandelingen en de opleiding van de therapeut. Zo is in een zaak van de NOAG-registratie gebleken dat deze niet voldoende is om de btw-vrijstelling te rechtvaardigen. De therapeut moest namelijk beschikken over opleidingen op hbo-niveau, wat in dit geval niet het geval was.

De Belastingdienst stelt ook vast dat de kwaliteit van de behandelingen van een niet-BIG-geregistreerde therapeut niet gelijkwaardig mag zijn aan die van BIG-geregistreerde zorgverleners. In veel gevallen is gebleken dat de therapeut niet beschikt over de juiste opleidingen of kwalificaties, waardoor de behandelingen niet voldoen aan de vereisten voor de btw-vrijstelling.

Conclusie

De fiscale positie van Reiki-behandelingen is in de afgelopen jaren onderwerp geweest van veel discussie. In veel gevallen is gebleken dat de kwaliteit van de behandelingen van een niet-BIG-geregistreerde therapeut gelijkwaardig moet zijn aan die van BIG-geregistreerde zorgverleners. De Belastingdienst en de rechter hebben in meerdere gevallen bepaald dat de kwaliteit van de behandelingen van belang is voor de btw-vrijstelling. De tarieven van de behandelingen variëren afhankelijk van de duur en de aard van de behandeling, en de praktijk van Reiki is in veel gevallen aangevuld met korting op basis van strippenkaarten. De wetgeving heeft een grote invloed op de praktijk van zorgverleners die Reiki aanbieden, en de kwaliteit van de behandelingen is hierbij een centraal punt geweest.