De astrologie biedt een rijke veld van symbolen, patronen en weergaven om het complexe wezen van de mens te begrijpen vanuit een spiritueel en psychologisch perspectief. Een cruciaal gegeven in elke geboortehoroscoop is wat bekendstaat als de grote driehoek van de Zon, Maan en Ascendant. Deze drie elementen samen geven een compleet beeld van wie jij bent, althans zo opvat het esoterisch en astrologisch denken als beschreven in verschillende bronnen. In dit artikel zullen we ingaan op de betekenis van elk van deze drie belangrijke astrologische stenen en hoe ze functioneren in het raamwerk van het ego, de psyche en de manier waarop je jezelf presenteert in de wereld.
Een horoscoop is meer dan een dagelijkse voorspelling of een losse aanwijzing waarin we ons mogelijk kunnen herkennen. Het is een symbolisch kaartje van de psyche, een manier om de energetische invloeden van het universum te analyseren en inzicht te krijgen in onze persoonlijke gevoelens, intenties en het patroon van our opdracht hier op aarde. In het bijzonder vormen het Zonneteken, het Maanteken en het Ascendantteken samen wat astrologen de grote driehoek noemen, een basis voor begrip van het individueel spiritueel en psychologische zelf. Door deze drie tekenen te interpreteren, kunnen we een kijk nemen op de innerlijke strijd, karmische leersites en de manier waarop we in relatie treden tot anderen.
Zon, Maan en Ascendant tonen elk een ander aspect van onszelf. De Zon is het ego dat zichtbaar is – wie we zijn in de ogen van anderen en wat we bewust willen worden. De Maan is de dieperliggende emotie en instinctieve dimensie – het innerlijk dat zich automatisch uitstralend gedraagt, vaak zonder bewustzijn. De Ascendant daarentegen, soms ook wel aangeduid als het ascendantteken, vertegenwoordigt het masker of de voorkant die we tonen. Het is de extern verschijningsvorm van wie we zijn, oftewel de persoonlijkheid die wij in ons bestaan uiten.
De Zon: Ego en Identiteit
In de dierenriem speelt de Zon een centrale rol in de betekenis van identiteit en levensdoel. De Zon bepaalt wie je werkelijk bent, onthecht van de rollen, verantwoordelijkheden of verwachtingen van buitenaf. Hij vertegenwoordigt jouw innerlijke kracht, je willekeur, en duidt aan hoe jij je levenskracht bestrijkt.
Als bijvoorbeeld je Zon in het teken van Ram staat (21 maart tot 20 april), ben je koppig, actief en heeft een sterke leidingsdrang. Iemand met Zon in de Maagd is analytisch en ordelijk, terwijl iemand met Zon in de Vissen een diep empathisch en creatief karakter heeft. Deze tekens tonen de kern van je essentie, de essentie waarin jij je kant op de realiteit uitwerkt en je identiteit ontdekt.
In de horoscoop wordt het Zonneteken algemeen beoordeeld op basis van de tijd van geboorte, zonder rekening te houden met geografische tijdverschillen en seizoensverschillen. Een paar tips zijn:
- Stel je geboortehoroscoop op via een betrouwbare website of met gebruik van efemerides, zodat je zeker weet dat je Zonneteken correct is afgeleid.
- Zorg dat je de juiste tijdzone en -correctie (zoals zomertijd) invoert, want zelfs één uur scheel kan de gehele interpretatie veranderen.
- Gebruik een goede software, zoals het berekenen via transits, omdat dit toekomstenergiepatronen en ontwikkelingen verduidelijkt, die je uit je huidige positie kunt leren omgaan.
De Zon fungeert dus als een helder, zonnegouden teken dat onze persoonlijke onderscheidingen en identiteit vormgeeft. Het is een ego-symboliek die de individuele wil benadrukt, maar niet afgesloten moet worden van het spirituele niveau. Joyce Hoen benadrukt dat de Zon niet slechts de wil moet zijn, maar ook een instrument voor het zier. Het is de luidruchtige weerspiegeling van het ego, maar ook het platform waarop de ziel haar karmische kundalini-risico’s begint.
De Maan: Ziel, Psychologie en Emotie
In tegenstelling tot de Zon is de Maan een innerlijk en intuïtief teken dat ons gevoelsleven en emotionele fundament weerspiegelt. De Maan duidt aan hoe jij instinctief reageert, wat je diep binnen nodig hebt om te voelen, en hoe jij in je relaties verband houdt en emotioneel functioneert.
Voor wie op zoek is naar inzicht in hun persoonlijke groeiprocessen, is de rol van de Maan cruciaal. Ze symboliseert je innerlijke wereld, die vaak emotioneel en schimmelijk is – niet altijd in het licht gezet door de Zon. Wanneer je kijkt naar je geboortehoroscoop, is de positie van de Maan ten opzichte van de andere energievelden van belang. Ze dragen je psychologische onderscheidingen en sommige astrologen stellen dat dit teken onze herinneringen en karmische erfgeving bevat.
Er is echter geen eenduidig kader om te onderscheiden of de Maan voornamelijk het verleden vertegenwoordigt of juist het ego (zoals een aantal moderne theorieën suggestieert). Joyce Hoen benadrukt dat astrologie, en bijgevolg zowel de Zon als de Maan, zowel op psychologisch als spiritueel niveau werkt en dat wij als observatie-objecten ervoor moeten zorgen dat we deze niveaus niet uit elkaar halen.
Een dergelijke uitdaging kan bijdragen tot het inzichtelijk worden van bepaalde emotionele patronen, waaronder fobieën en obsessies die zich kunnen ontwikkelen uit een overdimensionerde of vernederlande Maan-energie. Uit de horoscoop blijkt wellicht waarom we bepaalde situaties emotioneel heftig ervaarom – is het op een karmische herkansing, of hebben we die uitkomst zelf gekozen?
De Ascendant: Het Masker, of Beter, Het Wezen van Iedere Dag
De Ascendant, ook wel het ascendantteken of horoscoopascendant, is meestal het eerste wat je ziet in een horoscoopkaart, en juist goedkeuring als een van de drie essentiële elementen in de grote driehoek. Dit teken vertelt je wie jij op het eerste gezicht buiten oogt. Het is het masker dat jij draagt, én het instrument waarmee jij de wereld tegemoet tredt en in contact komt.
Als je Ascendant in bijvoorbeeld Boogschutter (Sagittarius) staat, ziet de buitenwereld jou als een avontuurlijke en vrijgezelle persoon. Bij iemand met een Twaalfde huis in Vader of de Ascendant in Wassermann, wat wil dit zeggen? Die vraag is niet te beantwoorden zonder het opstellen van een geboortehoroscoop. Aangezien de Ascendant zowel afhankelijk is van je geboortetijd als geboortestoelplaats, is het belangrijk om een precieze uur, locatie en tijdzone te registreren.
Bij de invulling van een horoscoop kaart is het raadzaam om rekening te houden met de glyphs en de duiding van de dierenriemtekens. Vanwege het gebruik van computersoftware kan je gemakkelijk de juiste dierenriemtoewijzing achterhalen, zonder dat je manueel al die historische en astronomische tabellen moet doorkruisen zoals dat vroeger het geval was.
Natuurlijk is de Ascendant een belangrijk hulpmiddel bij het interpreteren van transitplaneten en andere astrologische invloeden. In je geboortekaart zijn het de cijfers en namen naast AC (Ascendant) dat je te gebruiken heeft – zoals in de voorbeeldhoroscoop links staat aangegeven. Op de daadwerkelijke horoscoopkaart zie je het teken van het ascendant op het AC-punt, en het is dan mogelijk om uit het horoscoopdiagram direct de interpretatie te trekken.
Wanneer de Ascendant in bijvoorbeeld Tweelingen staat, is jij geneigd tot snelle conversatie, flexibiliteit en gevoelige reacties op de omgeving. Dit teken weerspiegelt hoe jij in de wereld verschijnt – dus hoe je doorgaans wordt gespecialiseerd door vreemden in eerste ontmoetingen. Het is een vorm van presentatiemasker, maar is tegelijkertijd dieper dan een oppervlakkig ego of emotioneel patroon. Het Ascendantteken is dus meestal het eerste vreselijk beeld van wie je is.
De Grote Driehoek: Symboliek en Vorming van de Persoonlijkheid
De grote driehoek in astrologie is daarmee slechts een manier om drie krachten te combineren in het verhaal van wie jij bent. Dit verhaal is niet statisch, maar een stromend proces – zoals Heraclitus meermalen wist te zeggen: “Panta rhei – alles stroomt, niets blijft.” Astrologie en psychologie zouden samen mogen werken, maar vallen soms op in de misinterpretatie of categorische verwarring, zoals wanneer de Maan aan de ene kant het ego en aan de andere kant het verleden wordt toegeschreven. Opnieuw benadrukt Hoen dat we psychologie en spiritualiteit niet moeten scheiden, aangezien beide delen het leven van de ziel en ego.
Door de invloed van Zon, Maan en Ascendant te overzien, krijg je een inzicht in je gevoel van zelf – jouw ego, jouw emotie én jouw presentatieve schil. De grote driehoek helpt bij het begrijpen van waar je tegenaan kapt, wat je nodig hebt voor ontwikkeling, en hoe je in relatie tredt tot de buitenwereld. Deze interpretatie kan niet alleen gebruikt worden als uitgangspunt voor personal development, maar ook als structuur om karmische uitdagingen en groeimogelijkheden te herkennen.
Wanneer je kijkt naar de oppositie tussen planeten zoals bijvoorbeeld tussen Saturnus en Venus, zie je symbolisch weer een soort weersspiegeling van oude patronen die zich in de huidige tijd afspelen. Dit kan gezien worden als een gelegenheid om deze patronen bewust aan te pakken in de naam van zélfsbevrijding of spiritual healing. In dit proces zie je mogelijk de strijd tussen yin en yang terug – de dupeelheid van menselijke aard, gezegdheid van man en vrouw, emotie en regelmaat, impuls en structuur.
Deze symboliek en structuur geven aan dat de astrologie niet zozeer gericht is op toekomstvoorspelling, maar eerder op zelfbepaalde groei in interactie met universele patronen. Dat gevoel van toekomst – of wat niet in je gevoel terecht kan zijn – is zo op te vatten als een spirituele leidraad, waarvan het pad vaak via die eigen geboortekaart begint.
De Psychologische en Spirituele Bedrading van Astrologie
Astrologie is geen volledig statische wetenschap. Ze is een voortliefde, bewegende symboliek systeem dat de levensbanen van ieder individu in perspectief brengt. Het sluit psychologie, metafysica en spiritualiteit aan, iets dat historisch vooral merkbaar is geworden in de Griekse en Romeinse filosofie en beoefening.
De Stoïcijnen, zoals bekend uit Plato en bepaalde Griekse denktradities, waren ooit grote aanhangslieden van de astrologie. Zij zagen het universum als één geïntegreerd geheel, en de astrologie als een manier om daarin te verkeren. In een spirituele context vertegenwoordigen de dierenriemtekens geen passieve tophet, maar juist de uitkomsten en uitgangspunten van eerdere ervaringen, die we opnieuw in een nieuwe situatie uitleggen.
De vraag die hier centraal staat, is: Hoe verhouden ego, ziel en persoonlijkheid zich tegenover het astrologisch raamwerk van Zon, Maan en Ascendant? In vele moderne en traditionele astrologie-theorien zie je duidelijk een vorming van het ego, emotionele structuur en het zichtbare persoonlijkheid masker:
- Ego (Zon): De wil tot veranderen, om het licht en beweging te genereren.
- Ziel achter dit ego (Maan): De bron van emoties en bepaalde instinctieve patronen. Ze toont waar we onveranderlijk zijn; ze is vaak het geheugen van eerdere levens.
- Ascendantteken (persoonlijkheid): Het masker dat het ego presenteert – de manier waarop we in de wereld verschijnen en ervoor kiezen om met anderen in verbinding te treden, met het oog op groeimogelijkheden.
De grote driehoek is daarom een kant en klare interpretator van die persoonlijke dynamiek, en een krachtige instrument voor zelfonderzoek en spirituele wakkerwording. De theorie laat toe om verleden, heden en toekomsuitstraling in één schema samen te overzien, welke op zijn minst een indrukwekkend ontwikkelingsplatform zou kunnen vormen.
Praktische Toepassingen van het Begrijpen van de Grote Driehoek
De theorie is uiteraard interessant én rijk aan inzichten, maar de daadwerkelijke toepassing van de kennis is waar het om gaat voor wie zoekt naar persoonlijk ontwikkeling of een duidelijke visie op het eigen karakter. Hier is een korte roadmap van hoe je de grote driehoek zou kunnen gebruiken:
Zon interpreteert wie je wil zijn/wat je doet
- Zoek je Zonneteken op of genereer een geboortehoroscoop.
- Lees over de eigenschappen van je Zon-tekens, zoals in The Only Astrology Book You’ll Ever Need.
- Begin je bewust voor te bereiden om de kwaliteiten van je Zonneteken te sturen of juist blokkade’s weg te nemen.
Maan toont wie je eigenlijk is/wat je wil voelen
- Zoek in je geboortehoroscoop waar je Maan staat in de dierenriem.
- Herschrijf verklaringen van andere astrologisch gidsen zodat ze gericht zijn op je emotionele onderrichtreglement.
- Wees wakker voor de impulsen die je voelen verankert, en waarom je juist vertrouwt op je intuïtie of juist niet.
Ascendant laat zien wie je voor anderen is/wat ze in je zien
- Zoek waar de Ascendant (AC) zich in het horoscoopkaart bevindt.
- Herken of je eigen presentatie overeenkomt met het Ascendantteken.
- Werk aan congruente werking tussen wie je bent en wie je zichtbaar laat zijn.
Zo'n benadering benadrukt het feit dat de astrologie meest op de psychologische dimensie werkt, maar dat ze tegelijk ook een spirituele kundalinitie bijdraagt, waarbij patronen van de ziel in de huidige levensban gebruikt worden.
Combinatie van Verleden, Heden en Toekomst in Horoscopen
Als je horoscoopgegevens leest, wordt dit vaak gezien als een stralend licht op je binnenlijke werking. Maar wat heeft dat eigenlijk voor betekenis? De bronnen geven aan dat horoscopen een zekere herinnerings- en herleidfunctie hebben voor ervaringen die je gedeeld hebt of herkent in je huidige situaties.
Een geboortehoroscoop is dus geen passieve kaart, maar een sleutel om energiepatronen te ontrafelen die je sinds jouw geboorte bepalen. Ook als er invloeden zijn die als "karmisch" worden gedefinieerd (zoals planeten in retrograde of zware aspecten in horoscopen), dient deze beschouwing niet gauw beoordeeld te worden. Ze staan te dienen als signalen, opdrachten, of deels als uitdagingen. Zoals het wordt benadrukt: "Wat ik aan mezelf doe, doe ik aan een ander." Er is een interconnectiviteit – een spirituele eenheid waartoe we allemaal behoren binnen de kosmische structuur.
De interpretatie van planeten in het horoscoopkaart benadrukt ook de betekenis van het werkend zijn in transits (tijdelijke planetenbewegingen), ook al zijn deze in het voorbeeldkaart niet belicht. Deze transits kunnen tussentijdse groeiomstandigheden weerspiegelen – kansen of uitdagingen – die geconditioneerd zijn door je eigen horoscopische kader.
Voorbeelden van de Grote Driehoek in Actie
Laten we een hypothetische horoscoop beschouwen om deze dynamiek duidelijk te maken. Stel, iemand is geboren op 24 januari 2015 om 12 uur in het vijfde arrondissement van Parijs. Hij zou een geboortehoroscoop kunnen opstellen waaruit het volgende patroon (de dierenriem) ontstaat:
| Element in de Horoscoop | Dierenriemteken | Symbolische Weergave |
|---|---|---|
| Zon | Ram | Actief, vastberaden, uitvindend |
| Maan | Stier | Emotioneel stabiel, realistisch in dromen |
| Ascendant | Tweelingen | Pragmatisch, communicatief, sociaal |
Zo’n configuratie geeft al een rijke indruk van wie die persoon kan zijn. De Zon zorgt voor kracht en actie, de Maan biedt houvast in een emotioneel ondieper domein, en het Ascendantteken legt de basis voor de interactie met de wereld buiten zichzelf. Individuele persoonlijkheidseigenschappen in de maatschappij, bijvoorbeeld in werk of relaties, kunnen hieruit afgeleid worden.
In dit voorbeeld is het Ascendant (Tweelingen) wat van invloed is op hoe je in dit pad zich presenteert. En de Zon (Ram) en de Maan (Stier) gegeven bijna automatisch enkele van de kernkarakteristieken. Dit is de kracht van het begrijpen van deze triadische structuur – we beginnen te zien hoe de innerlijke kracht (Zon), de behoeften (Maan) en de manier van verschijnen (Ascendant) samen werken.
Aanvullende Beoordelingen van de Dierenriem
De dierenriem zoals we die nu kennen is historisch een evolutie geweest. Ooit was deze slechts een combinatie van zes tekens, namelijk Stier, Kreeft, Maagd, Schorpioen, Steenbok en Vissen. Deze tekens zouden bijvoorbeeld hun opeenvolging vinden gebaseerd op de invloeden van het jaar van de twaalf volle manen, een belangrijk astronomisch gegeven. Deze uitbreiding naar twaalf planeten (zoals de astrologie deze noemt) is dus niet alleen een filosofisch concept, maar ook een praktisch teken van hoe de mens het gehele aardse leven wil in kaart brengen.
Wanneer we bijvoorbeeld naar een horoscoop kijken die voortkomt uit de Oud-Griekse invloed op astrologie, zien we ook sterkere links met het ontwikkeld denken van de Pythagoreeërs, die sterren, getallen en symboliek als een eenheid beschouwden. Astrologie bij hen was geen puur religieus of toverwerk, maar een filosofische en wiskundige kijk op het leven en de kosmos.
In moderne astrologie is de dierenriem echter geskeild in drie categorieën: de lucht, de aarde, en het vuur. Deze categoriseringen stellen astrologische waarnemingen tot een ordening en vergemakkelijken verder analyseren in wat beter zichtbaar wordt. Zoals uit de horoscoop blijkt, kunnen we dergelijke categoriseringen ontmensen om verstandiger kennis te krijgen over de energieprofiel en spirituele uitdagingen.
In dit kader moet worden aangemerkt dat de opstand tegen puisterhete filosofie van Aristoteles tot een bepaalde omstructurering leidde van de astrologie, waardoor hun standen zich van de meteorologie losscheurden. In die transitie is het belang van symboliek en energetica gestaag toegenomen, iets dat in de huidige toepassing veel praktisch inzicht geeft in de relatie tussen astrologie en persoonlijke groei.
Verband tussen Aspecten en Spirituele Groei
Wanneer je het Zon-Maan-Ascendant trivium bestudeert, valt op te merken dat een aspect van belang is – zowel tijdelijke als permanente planeteninvoed. Hoewel de grootste astrologische impact uit de geboortehoroscoop komt, worden transitplaneten ook als een soort kosmische "tijdelijke uitdagers" gezien, waarmee we leren omgaan met bepaalde ontwikkelingsschermen.
Planeten in retrograde lopen ook als een zelzeg in, een teken dat zegt: Er zijn patronen of aspecten in je leven die nog eens moeten worden benadrukt of aangepakt. Dit gebeurt binnen de zin van reflectie, ontsluiting en evolutie. Deze aspecten kunnen, wanneer je ze beoordelt, werken als gebeurtenissen die je aan een groeimoment brengen – een leiding naar verandering of een herinrichting van je spirituele pad, al doet zich dat op psychologisch, mentaal of fysiek niveau voor.
En zoals de symboliek van zon en maan benadrukt een dupeleiteit in de ziel, zo wordt ons door de aspecten van ons horoscoop ook opnieuw in wereldbeeld en mentale structuur geplaatst voor groei.
Een Structuur voor Bewustwording via Horoscopen
Een horoscoop is daarom geen statisch fenomeen. In een geboortehoroscoop ontstaat een basis voor waar je spiritueel en op psychologisch niveau begint te functioneren. Maar waarom dan de Zon, Maan en nu ook de Ascendant zo onmisbaar zijn voor iemand die zich bewust wil maken of wil groeien, is aan te tonen via een aantal van de concepten die hier zijn besproken:
- Zon = ego = identiteit: Wie jij wil zijn of zijn zoals je werkt.
- Maan = ziel = emotie: Waar jij vanuit binnen werkt – instinct, behoefte en gevoel.
- Ascendant = persoonlijkheid = perceptie van anderen (en jezelf t.o.v. ze).
Daarmee ontstaat in de horoscoop een compleet beeld van wie jij bent, hoe je functioneert en hoe je verandert. Het proces is lang en vol dynamiek, en juist deze dynamiek maakt de spirituele groei in de praktijk beter begrijpbaar.
De Groei van Verstand via Transits en Horoscopen
Eén van de meest fascinerende technieken in de moderne praktijk is het gebruik van transits (planetenbewegingen). Hierin zetten astrologisch inzichten direct om naar verstrekkende ervaringen. Zon, Maan en Ascendant als een stabiel fundament worden daarmee belicht in de tijdelijke veranderingen via het invloeden van Mars of Neptunus bijvoorbeeld.
Transits kunnen ook zorgen voor momenten van bewuste wachttijd, waarbij je moet stilstaan bij vragen van leven, doel en interactie met anderen. In die transits zien we vaak bepaalde patronen terug die al bestonden in jouw Zon, Maan en Ascendant – en die worden nu opnieuw in het licht van nu gesleept. Zo kun je dus leren omgaan met bepaalde astrologische signalen, die zich verbinden met een verklaringsmogelijkheid van je gevoelens, intenties en groei-momenten.
Het Waarheidsgehalte en het Symbolisch Verklaren van Astrologie
Ondanks de symbolische aard en culturele invloeden, moeten we kritisch zijn. Astrologie, net zoals psychologie of spiritualiteit, is een veld dat vaak gebouwd is op traditioneel denken of persoonlijke interpretatie. In zekere zin is het een spiegel en een pad tegelijkertijd. Maar aangezien het gevoel omgaat, moet het ook zijn waardoor we ongeprobeerd naar realiteit werken.
De grote driehoek is dus een vorm van interpretatie, maar niet een eindpunt. Ze biedt een mogelijk perspectief, dat is het. Zoals Joyce Hoen stelt, hebben we vormgeving van begrippen nodig, maar deze hoeven niet absoluut of belemmerd te zijn. Astrologie is een vorm van psychologische symboliek, die niet geconstrueerd of statisch is. Als jij je met deze symbolen wilt verbinden, dan kun je er bewust uit opbouwen een groeistruis.
Echter, en dit is een kritiek punt, is het feit dat begrippen snel worden ontmensen tot patronen die moeilijk los te rukken zijn. Het blijft een onderzoeksraamwerk en niet een definitieve waarheid. Zoals je kunt opmerken, zijn de borders tussen ego, gevoel en persoonlijkheid niet altijd duidelijk – en dat doet er ook toe.
Wanneer je de geboortehoroscoop analyset en de grote driehoek benut, dan kun je jezelf beter begrijpen in je dag-één-dag-leven. Zelfs het moment dat je gekozen hebt om geboren te zijn, is niet toeval, maar gecoördineerd met uitdagingen die je hier hebt voorbereid. Uitsluiten wordt dit als het karmische effect in de horoscoop.
Conclusie
De grote driehoek, bestaande uit de Zon, Maan en Ascendant, biedt een fundamentele kijk op wie je bent. Deze astrologische constructie is niet alleen een technisch fenomeen, maar ook een diepzinnige groeiinstrument binnen de psychologie en spiritualiteit. Elk deel van de driehoek heeft zijn eigen betekenis:
- De Zon is centraal in het beeld van het ego en veranderingskracht.
- De Maan verbeeldt de ziel, emoties en karmische verankering.
- De Ascendant is het vorderst gegeven, wat voor het gevoel je persoonlijkheid en presentatie op het niveau van relaties is.
Zon, Maan en Ascendant samen geven inzicht in hoe we binnen- en buitenwereld tegemoet treden. Via transits en dierenriemtekens worden er ontwikkelingsmomenten en spirituele uitdagingen genoemd, die een kijker mogelijk maken. Astrologisch denken is dus niet een willekeurig proces van toeval, maar juist een wetgevend systeem om in balans en bewustzijn te blijven, en zich toe te voegen aan het grotere kosmische netwerk dat we delen.
De waarde van dergelijk inzicht ligt, zoals meerdere bronnen aangeven, in het feit dat het helpt om mijn eigen rol en pad te begrijpen, en in het feit dat ik bewuster en wettiger kan handelen. En aangezien we allemaal geïndividueerd zijn, maar tegelijk in relatie blijven staan met het collectieve gebeuren, is de horoscoop slechts een symptoom van een groter verhaal – het verhaal van elke ziel die probeert wakker te worden in dit universum. Zo is spiritueel groeien, net als het leren ontdoen zowel van fobieën als voorspellingen, een proces die we leren via horoscopen en planetenstanden.