Leonardo da Vinci’s ‘Het Laatste Avondmaal’ is meer dan een religieuze afbeelding; het is een complex astrologisch en psychologisch document, zo suggereren de beschikbare bronnen. De interpretatie van dit meesterwerk als een weergave van de twaalf psychologische menselijke typen, gebaseerd op astrologische principes, biedt een unieke lens om zowel de kunst als de menselijke psyche te begrijpen. Deze analyse, gepresenteerd door kunstenaar Peter Slegers, en onderbouwd door het werk van C.G. Jung en Nemojewski, onthult een diepe verbinding tussen kunst, astrologie en de innerlijke wereld van de mens.
De Astrologische Basis van Het Laatste Avondmaal
De kern van de interpretatie ligt in de identificatie van de twaalf apostelen met de twaalf tekens van de dierenriem. Deze benadering is niet willekeurig; het is gebaseerd op de overtuiging dat Leonardo da Vinci bewust de astrologische symboliek in zijn werk verwerkte. Jung gebruikte de horoscoop van zijn patiënten in hun behandeling, wat de relevantie van astrologie in de psychologie onderstreept. Het doel was om de oude astrologie te rehabiliteren en wetenschappelijk aanvaardbaar te maken, en ‘Het Laatste Avondmaal’ diende als een cruciale steun in dit proces.
De bronnen suggereren dat alle personen die bij het Christusdrama betrokken waren, als planeten en sterrenbeelden boven de horizon stonden. Johannes, of Oannes, wordt bijvoorbeeld geïdentificeerd met het Vismens, het teken Vissen, dat zich bevindt naast het kruis van ecliptica en aequator. Venus stond in de Vissen, wat astrologisch wordt gezien als een uitbeelding van Maria Magdalena. Drie dagen later verscheen ze als de morgenster boven de horizon, wenend, wat de symboliek van de Vissen als een waterteken benadrukt.
De Symboliek van de Tekens
Elk teken van de dierenriem vertegenwoordigt specifieke psychologische eigenschappen en archetypen. Libra, bijvoorbeeld, wordt beschreven als het westpunt van de horoscoop, het zevende huis, en als een teken van afsluiting en terugblik. De mens met het teken Libra wordt gezien als conventioneel, geijkt, en met een gevoel voor stand en fatsoen. Hij is de man van de gulden middenweg, die probeert partijen te verzoenen en conflicten te vermijden.
Steenbok wordt voorgesteld als Judas Ish-Karioth, in de schaduw gedoken tussen Simon Petrus en Andreas. Hij belichaamt de schaduw en het aardse, en wordt geassocieerd met verraad en het nastreven van materiële doelen. De dertig zilverlingen die Judas ontving, worden geïnterpreteerd als dertig volheden van de maan, wat overeenkomt met de tijd die de maan nodig heeft om een teken van de dierenriem te doorlopen.
De Melkweg als Metafoor
Interessant is de interpretatie van de wolkkolom en de vuurkolom in de Bijbel als metaforen voor de Melkweg. De drie pilaren, omgeven door wolken, worden gezien als een voorstelling van de Melkweg. Mozes, die de zon voorstelt, bestijgt de berg Sinaï, en de wolk verwijst naar de Melkweg. Dit suggereert een verbinding tussen astronomische fenomenen en spirituele ervaringen.
De Cyclische Natuur van Ontwikkeling
De bronnen benadrukken de cyclische aard van psychologische ontwikkeling. De cycli I en II hebben een volgende cyclus als doel, waarbij Cancer evolueert tot Leo, en Scorpio muteert tot Sagittarius. De vraag rijst echter wat er gebeurt wanneer de ontwikkeling in III tot het einde is doorlopen. De overgang van Pisces naar Ariës wordt gezien als een terugkeer naar het begin, naar de onbewustheid en het instinct, de primordiale eenheid van subject-object. Dit kan worden verklaard door de oververzadiging en overrijpheid die vaak leiden tot een primitieve geesteshouding.
De Betekenis van de Vissen en de Opstanding
De symboliek van de Vissen is bijzonder relevant in de context van de opstanding van Christus. Maria Magdalena bleef bij het graf en weende, wat overeenkomt met Venus in de Vissen, het dubbelsymbool van ontbinding en laatste wijsheid. Toen de zon opkwam, verscheen Christus in haar bewustzijn, maar ze mocht hem nog niet aanraken, omdat Venus nog niet in conjunctie met de zon stond. Dit symboliseert de transformatie en de spirituele ontwaking die plaatsvinden na een periode van verdriet en ontbinding.
De Dertig Zilverlingen en de Astrologische Progressie
De dertig zilverlingen die Judas ontving, worden niet alleen gezien als een symbool van verraad, maar ook als een astrologische referentie. Ze vertegenwoordigen de dertig volheden van de maan, wat overeenkomt met de tijd die de maan nodig heeft om een teken van de dierenriem te doorlopen. Deze astrologische progressie berust op de uitspraak van Ezechiël: "Ik heb u een dag voor een jaar gegeven". Dit betekent dat de maan twee en een halve dag nodig heeft om een zodiakaal teken te doorlopen, wat in de progressieve horoscoop overeenkomt met twee en een half jaar. Twee en een half etmaal na het Avondmaal zou Christus weer opgestaan zijn, net zoals de maan in het teken Steenbok vernietigd zou worden.
De Psychologische Typen en Het Laatste Avondmaal
De centrale stelling is dat Leonardo da Vinci met de twaalf apostelen de twaalf psychologische menselijke typen heeft uitgebeeld. Deze typen zijn gebaseerd op de tekens van de dierenriem en hun bijbehorende archetypen. Door de apostelen te identificeren met de tekens, biedt ‘Het Laatste Avondmaal’ een diepgaand inzicht in de menselijke psyche en de diversiteit van menselijke karakters.
De Relatie tussen Kunst en Psychologie
De analyse van ‘Het Laatste Avondmaal’ als een astrologisch en psychologisch document benadrukt de diepe verbinding tussen kunst en psychologie. Kunst kan dienen als een spiegel van de menselijke psyche, en kunstenaars kunnen bewust of onbewust symboliek en archetypen in hun werk verwerken. Leonardo da Vinci, als een meester van zowel kunst als wetenschap, lijkt deze verbinding te hebben begrepen en te hebben benut in zijn creaties.
Conclusie
De interpretatie van ‘Het Laatste Avondmaal’ als een astrologisch en psychologisch document biedt een fascinerende kijk op de complexiteit van dit meesterwerk. Door de apostelen te identificeren met de tekens van de dierenriem, onthult Leonardo da Vinci een diepgaand inzicht in de menselijke psyche en de diversiteit van menselijke karakters. De symboliek van de Vissen, de Melkweg als metafoor, en de cyclische aard van ontwikkeling dragen bij aan de rijke betekenis van dit kunstwerk. Deze analyse, gebaseerd op het werk van Jung en Nemojewski, benadrukt de verbinding tussen kunst, astrologie en de innerlijke wereld van de mens, en biedt een nieuwe lens om ‘Het Laatste Avondmaal’ te begrijpen en te waarderen.