De atmosfeer, vaak beschreven als chaotisch, kent wellicht verborgen regelmatigheden die verband houden met de posities van planeten. Dit artikel onderzoekt het onderzoek van Jaap Venker, die een correlatie ontdekte tussen planeetstanden en weersveranderingen, resulterend in de ontwikkeling van de ‘Weerwijzer’. Het onderzoek, gesteund door de Landbouw Universiteit Wageningen, beoogde een empirische benadering van weersvoorspelling, waarbij een alternatieve invalshoek in de klimatologie werd verkend.
Het Ontstaan van de Weerwijzer
In de vroege jaren tachtig van de twintigste eeuw ontdekte Jaap Venker een overeenkomst tussen de posities van Mercurius, Venus en Mars in de ecliptica en het weer in Nederland. De ecliptica, de hemel equator, is verdeeld in 360 graden. Venker signaleerde wetmatigheden in het weer die overeenkwamen met wetmatigheden in de planeetposities, wat leidde tot de ontwikkeling van een kalendarium om ‘weersomslagen’ te voorspellen. Dit initiële onderzoek, gebaseerd op handmatig verzamelde en geanalyseerde weerkaarten en planeetposities, legde de basis voor een meer systematische benadering.
Empirisch Onderzoek en Dataverzameling
Met steun van de Landbouw Universiteit Wageningen werd een serieuze wetenschappelijke aanpak geïnitieerd. Het onderzoek richtte zich op een empirische benadering, waarbij ruim een eeuw aan dagelijkse maximumtemperaturen, gemeten door het KNMI, werden geanalyseerd. Interessante temperatuursprongen, met name die gepaard gingen met kouder weer, werden getraceerd en in verband gebracht met planeetposities. De dataverzameling was een intensieve inspanning, waarbij Venker en zijn medewerkers ruim veertigduizend temperatuurmetingen handmatig invoerden. Later werd gebruik gemaakt van geautomatiseerde software om de effecten van Mercurius en Venus te bestuderen. Dit proces was fysiek slopend, maar werd aangewakkerd door publieke waardering en een verlangen naar een beter voorspelbaar weer.
Chaotische Patronen en Regelmaat
De bewegingen van planeten, wanneer gevolgd vanaf de aarde, vertonen chaotische patronen. Deze chaotische bewegingen lijken op die van een mug rond een lamp, maar in tegenstelling tot de mug zijn de bewegingen van de planeten wel berekenbaar. Mars doet er bijvoorbeeld 1,86 zonnejaren over om terug te keren naar dezelfde positie. Dit betekent dat de planeet op een bepaalde datum in verschillende jaren op dezelfde positie staat. De Weerwijzer-voorspellingen zijn gebaseerd op deze regelmatigheden en zijn geen simpele extrapolaties van historische temperatuurgegevens. De voorspelde omslagkansen vallen daarom ieder jaar op andere data.
De Invloed van Mercurius en Venus
Venker ontdekte dat wanneer de planeet Mercurius zich tussen de aarde en de zon bewoog, er een merkwaardige kronkeling van de straalstroom optrad ter hoogte van Nederland en de Britse Eilanden. De uitstulpingen in de straalstroom, die normaal gesproken als storingen vanuit het westen worden getransporteerd, vertoonden een neiging om te stagneren en naar het westen terug te buigen. Deze situatie veroorzaakt een stuwing die dagen achtereen hetzelfde weertype kan veroorzaken. Het onderzoek richtte zich aanvankelijk op Mercurius, maar werd later uitgebreid met Venus.
Een Alternatieve Invalshoek in de Klimatologie
Venker's onderzoek vertegenwoordigt een totaal andere invalshoek in de klimatologie. Zijn uitspraken zijn gebaseerd op een alternatief soort singulariteiten-onderzoek, waarbij geocentrisch gemeten planeetposities worden gebruikt. Dit in tegenstelling tot de gangbare methoden die zich richten op atmosferische factoren en traditionele meteorologische modellen. Het onderzoek suggereert dat er in de meteorologie mogelijk andere singulariteiten bestaan dan tot dusverre bekend waren, die alleen herleidbaar zijn middels planeetposities.
Meteorologische Kennis en Literatuurstudie
Venker realiseerde zich dat zijn meteorologische kennis moest worden bijgewerkt. Hij verdiepte zich in literatuur, friste zijn kennis van de natuurkunde op en volgde cursusmateriaal van de Kon. Luchtmacht. Hij ontving coaching van vermaarde professionals en verkreeg een professionele kijk op het weer. Daarnaast beschikte hij over een eigen waarnemingsstation, satellietontvangers en geavanceerde instrumenten om weerkaarten te analyseren. Hij bestudeerde ook het weer aan de hand van gewone weerkaarten tijdens zijn werk als weerjournalist.
De Relatie tussen Planeetbewegingen en het Weer
Venker benadrukt dat het weer een samenspel is van een grote hoeveelheid factoren en dat het uitermate gevoelig kan reageren op de kleinste verstoringen. Er is steeds sprake van een subtiel evenwicht dat gemakkelijk verstoord kan worden. Hij vroeg zich af of een relatief ver afgelegen planeet in ons zonnestelsel op de een of andere manier invloed op dit evenwicht zou kunnen uitoefenen. Hij stelt dat er een zeker verband bestaat tussen de bewegingen van planeten en ons weer, maar dat de kracht van het effect niet overschat mag worden en dat een natuurkundige verklaring tot op heden moeilijk te leveren is.
Geen Astrologie of Sterrenwichelarij
Venker benadrukt dat zijn onderzoek niets te maken heeft met astrologie of sterrenwichelarij. Hij vermoedt dat een deel van de verklaring in elektromagnetische effecten gezocht moet worden en dat de global-upwarming mogelijk versterkt wordt door onszelf opgewekte elektromagnetische velden.
De Reactie van het KNMI
Het onderzoek van Venker stuitte op weerstand bij het KNMI. Na een interview in De Telegraaf raakten de medewerkers van het KNMI ‘totaal van de leg’, omdat ze niet van planeten of buitenaardse invloeden op het weer wilden horen. Dit werd waarschijnlijk gezien als een bedreiging voor de gevestigde meteorologische orde en werd geassocieerd met astrologie. De mandaathouder ten aanzien van Venker's onderzoek werd ontheven, maar bleef overtuigd van de invloed van planeten en bleef hem steunen en adviseren.
De Bruikbaarheid van Voorspellingen
Volgens Venker is de bruikbare voorspelbaarheid van het weer beperkt tot hoogstens drie tot vijf, hoogop zes dagen, zelfs met de gangbare voorspelmethoden. Zijn benadering werd als begrijpelijk en gerechtvaardigd beschouwd, zeker wanneer alle wegen bewandeld zijn binnen het bekende systeem.
De Weerwijzer in de Praktijk
Aanvankelijk werd de Weerwijzer verspreid via de firma BOO-Bouwmaterialen BV, maar sinds 1999 is deze via het internet gratis beschikbaar. De prognoses zijn gebaseerd op de posities van de planeten en de analyse van historische temperatuurgegevens. De Weerwijzer biedt een alternatieve kijk op weersvoorspelling, gebaseerd op de correlatie tussen planeetposities en weersomslagen.
Conclusie
Het onderzoek van Jaap Venker naar de relatie tussen planeetposities en weersomslagen biedt een fascinerende en alternatieve benadering van klimatologie. Hoewel een natuurkundige verklaring nog ontbreekt, suggereert het onderzoek dat er verborgen regelmatigheden in het weer kunnen bestaan die verband houden met de bewegingen van planeten. De Weerwijzer, gebaseerd op dit onderzoek, biedt een unieke kijk op weersvoorspelling en daagt de gangbare methoden uit. Het onderzoek benadrukt het belang van openheid voor nieuwe ideeën en de mogelijkheid dat er in de complexe wereld van het weer nog veel te ontdekken valt.